با گسترش هوش مصنوعی، مسئله تنها افزایش سرعت و دقت در انجام امور نیست؛ بلکه ورود به عرصه‌ای است که در آن ماشین‌ها می‌توانند بر اساس منطقی متفاوت از فهم انسانی، درباره مسائل پیچیده و حتی سرنوشت انسان‌ها تصمیم‌گیری کنند. این تحول، پرسش‌های بنیادینی درباره اختیار، ارزش انسان، جایگاه عقل و شیوه شناخت واقعیت پیش روی بشر قرار می‌دهد.

در حالی که هوش مصنوعی به‌عنوان ابزاری برای پردازش سریع‌تر داده‌ها شناخته می‌شود، تجربه‌هایی مانند بازی آلفازیرو و کشف مولکول‌های جدید آنتی‌بیوتیکی نشان می‌دهد که این فناوری ممکن است فراتر از سرعت پردازش، به الگوهایی از واقعیت دست یابد که برای انسان ناشناخته یا حتی خارج از ظرفیت ادراک اوست؛ تحولی که پرسش‌هایی بنیادین درباره ماهیت شناخت، واقعیت و جایگاه انسان در عصر هوش مصنوعی پیش روی ما قرار می‌دهد.

در سال‌های اخیر، برخی جریان‌های فکری و سیاسی با استناد به تجربه تاریخی «جمهوری سوم فرانسه»، آینده جمهوری اسلامی ایران را در مسیر گذار از حکمرانی دینی به سکولاریسم ترسیم کرده‌اند؛ اما بررسی تطبیقی دو تجربه نشان می‌دهد این قیاس، بر نادیده گرفتن تفاوت‌های بنیادین در منشأ مشروعیت، نسبت دین و دولت و ساختارهای تاریخی استوار است.

در بازی وارونه‌ی گرگ و پیرزنِ قصه‌ی کدو قلقله‌زن، این بار گرگِ آمریکایی است که برای گریز از فرسایش ماشین جنگی‌اش در گرمای طاقت‌فرسای خلیج فارس، وقت می‌خرد؛ اما غفلت از این تاکتیک و خوش‌بینی به سکوتِ دشمن، می‌تواند ایران را در هوای مساعد، با توفانِ از پیش‌تعیین‌شده‌ای روبه‌رو کند.

پس از شصت سال حسرت زیارت عتبات، شهادت، پیکر او را به ضیافتی عاشقانه در نجف و کربلا برد تا پیشاپیش زائران، مسیر اربعین را طواف کند؛ و سرانجام مشهدالرضا قیامتی شد از اشک و حماسه که در آن، امتی داغدار، علمدار بیداری خود را در جوار شمس‌الشموس به خاک سپرد تا بذر تمدن مقاومت با خونش جاودانه شود.

بعضی رفتن‌ها پایان یک زندگی نیست؛ فروپاشی نظمی پنهان در جان انسان‌هاست. وداع با سید علی خامنه‌ای، وداع با پناهی آرام برای نسل‌هایی است که در هیاهوی آشوب‌های منطقه، در او تکیه‌گاهی یافتند فراتر از سیاست؛ مردی که مقاومت را از شعار به منطق تبدیل کرد و اکنون در غیبتش، جرئت ایستادن را در دل تاریخ امتداد می‌بخشد.

حضور پرشور میلیونی و حماسی ملت ایران در تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب پدیده‌ای فراتر از سوگواری بود؛ تجلی‌گاه همبستگی ملی، تجدید میثاق با آرمان‌های مقاومت، بازتولید ارزش‌ها، نمایش قدرت بازدارنده، و تبدیل تهدید به فرصت برای انسجام و الگوسازی نسل‌های آینده.

تهران، قلب تپندۀ تاریخی شد که در سوگ «امام شهید» خویش می‌تپید؛ اقیانوس میلیونی مردم درحالیکه ده استان عراق نیز به احترامش تعطیل بود، پیکر مردی را بدرقه کردند که تجسم ایستادگی بر آرمان «اسلام ناب» و پاداش استقامت در برابر استکبار بود.

شهید سید علی خامنه‌ای را می‌توان هخامنشی‌ترین حاکم ایران پس از اسلام نامید؛ او با احیای محور جبل‌عامل تا باب‌المندب، ایران باستان را با حماسه تشیع درآمیخت و اکنون میراث او در جنگی سرنوشت‌ساز با غرب، پس از ۴۰ روز نبرد هوشمندانه، ترازوی میدان را به سود فرزندان ایران چرخانده است؛ به شرط آنکه نگاه‌های کوتاه‌بین بر عزم راهبردی غلبه نکنند.

در تحولات جنگ رمضان، برخلاف تصور رایج از پیشاهنگی نخبگان، این مردم بودند که با رهایی از قفس نظریه‌های غربی، زودتر به خودآگاهی تاریخی رسیدند و تجمعاتشان نه واکنشی احساسی، که کنشی آگاهانه در دفاع از هویت تمدنی بود؛ درکی که پیام اخیر رهبر انقلاب نیز آن را تأیید کرد.

تفاهم‌نامۀ اخیر ایران و آمریکا، اگرچه با اجازۀ مشروط رهبر انقلاب همراه شده، اما در تضاد با هشدارهای تاریخی امام خمینی (ره) و تجربۀ بدعهدی آمریکا، خطایی راهبردی است که مسئولیت آن با رئیس‌جمهور و شورای عالی امنیت ملی بوده و تحقق شروط هفتگانه، تنها معیار داوری نهایی خواهد بود.

پیام اخیر رهبر انقلاب درباره تفاهم‌نامه روسای جمهور ایران و آمریکا، ضمن تفکیک «اجازه» از «موافقت کامل»، مسئولیت را متوجه رئیس‌جمهور و شورای عالی امنیت ملی کرده و با اشاره به نظر اولیه متفاوت، اجازه مشروط به حفظ حقوق ملت و جبهه مقاومت داده است.