کلام، پیش از موشک‌ها شلیک می‌شود؛ قرآن بازدارندگی را بنیان می‌نهد، سیره معصومان و رهبران انقلاب آن را به افشاگری و قهرمانی می‌رسانند و مسئولان را به قاطعیت فرا می‌خوانند.

امروز خیابان‌های ایران با حضور مردم رئالیسم هابزی و انتخاب عقلانی را به چالش می‌کشد.

خیابان، نهاد نوپای انقلاب اسلامی و برآمده از حضور مستمر مردم است که پس از عرصۀ دفاع، اکنون در اقتصاد و معیشت نیز کارکرد یافته است.

در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزش‌های دینی می‌پردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید می‌کند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبل‌الله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزش‌های دینی یا حق نقد و مطالبه‌گری نادیده گرفته شود.

چیزی به نام «فلسفه سیاسی» در دانشگاه وجود ندارد. من هم استاد فلسفه سیاسی نیستم چون اساساً چیزی به نام فلسفه سیاسی وجود ندارد که بنده بخواهم استاد آن رشته باشم.

شرم‌آور است که گاهی می‌شنویم که اصلاً اشکال ما این بود که کسانی زمامدار امور شدند که در بچگی اتاق خاصی نداشتند.

این یادداشت با بررسی سوابق مبارزاتی، دیدگاه‌های دینی و اندیشه سیاسی آیت‌الله سیدمحمود طالقانی، نسبت او با نهضت امام خمینی(ره) و پذیرش رهبری ایشان را تبیین می‌کند. نویسنده همچنین با مرور شکل‌گیری عنوان «پدر» برای طالقانی، نگاه پدرانه او به نسل جوان و جریان‌های سیاسی و مرزهای دینی این رویکرد را توضیح داده و در ادامه، با اشاره به آثار و دیدگاه‌های سیاسی او، تصویری از طالقانی به‌عنوان یک اندیشمند دینی همراه با نهضت امام ارائه می‌دهد.

احمد عابدی در این یادداشت با تأکید بر اولویت مقاومت در شرایط جنگی، نقش حوزه و نیروهای فرهنگی را در جبهه امروز تشریح کرد و با اشاره به ضرورت حفظ وحدت، مقابله با دو قطبی‌سازی و تقویت امید اجتماعی، حفظ کشور و انقلاب را هدفی دانست که تاکنون محقق شده است.

این یادداشت با تأکید بر تفاوت میان برداشت‌های گوناگون از «وحدت»، به نقد تلقی‌های صوری و سیاسی از انسجام اجتماعی می‌پردازد و وحدت حقیقی را امری درونی و برخاسته از مبانی دینی می‌داند. نویسنده با استناد به دیدگاه متفکرانی همچون امام خمینی(ره)، شهید مطهری، شهید بهشتی و علامه مصباح، «وحدت کلمه» را در جامعه اسلامی در امتداد اسلام و ولایت می‌داند و بر ضرورت بازخوانی مبانی معرفتی وحدت و تبیین مراد حقیقی از انسجام اجتماعی تأکید می‌کند.

گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایش‌های تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کم‌هزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخ‌گویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونه‌گیری، عدم پاسخ‌گویی و تفاوت گروه‌های حاضر و غایب در نمونه می‌تواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئله‌ای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

محمدحسن رجبی دوانی در این یادداشت با بررسی شیوه‌های نفوذ و سلطه استعمارگران اروپایی، به‌ویژه انگلستان، در هند و ایران، از ابزارهایی همچون نفوذ فرهنگی، شبکه‌سازی با نخبگان، ایجاد تفرقه میان نیروهای داخلی و حذف چهره‌های ملی سخن می‌گوید. نویسنده در ادامه با تمرکز بر بوشهر و قیام جنوب، نقش علما و چهره‌هایی همچون شهید رئیس‌علی دلواری را در مقابله با اشغالگری انگلیس بررسی کرده و قیام جنوب را نهضتی مردمی و ضد استعماری معرفی می‌کند.

احمد کوثری در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد می‌کند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفت‌وگوی مستقیم با علمای اهل‌سنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصت‌های جریان‌های اسلامی، بر ضرورت عبور از همایش‌های تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.