شرم‌آور است که گاهی می‌شنویم که اصلاً اشکال ما این بود که کسانی زمامدار امور شدند که در بچگی اتاق خاصی نداشتند.

این یادداشت با استفاده از مفهوم استعاری «زامبی»، وضعیت انسان معاصر را از منظر نسبت او با اراده، معنا و غایت زندگی نقد می‌کند و مدعی است که سرگرمی، روزمرگی و غلبه میل می‌تواند انسان را از کنشگری و اراده تهی کند. نویسنده در ادامه، تقابل ایران و آمریکا را نیز در سطحی عمیق‌تر، نزاع بر سر «اراده معطوف به عمل» و امکان ایستادگی در برابر ظلم داخلی و خارجی می‌داند و نسبت به تبدیل جامعه به توده‌ای منفعل و مصرف‌کننده هشدار می‌دهد.

چرا با وجود حجم قابل‌توجه مقالات، همایش‌ها و استفاده از نظریه‌های مختلف، علوم انسانی در ایران همچنان با مسئله تولید علم مواجه است؟ این یادداشت، ضعف در «صورت‌بندی مسئله» را یکی از گره‌های اصلی این وضعیت می‌داند و بر ضرورت آغاز پژوهش از مشاهده دقیق واقعیت اجتماعی، ساختن پرسش‌های بومی و حرکت از مصرف نظریه‌های آماده به سمت مفهوم‌سازی و تولید چارچوب‌های علمی تأکید می‌کند.

ملی‌گرایی اگر از ریشه‌های تاریخی، فرهنگی و دینی ایران جدا شود، آیا می‌تواند به تقویت هویت ایرانی بینجامد؟ این یادداشت با بررسی روند شکل‌گیری مفهوم ملت و دولت ـ ملت در ایران معاصر، نسبت میان ملی‌گرایی، هویت ایرانی ـ اسلامی و الگوهای غربی را واکاوی می‌کند و نشان می‌دهد که ملی‌گراییِ بی‌ریشه، به جای تقویت ایران، می‌تواند به فرسایش و هویت‌زدایی از آن منجر شود.

روایت‌های متضاد از وقایع ایران نشان می‌دهد که چگونه رسانه‌های امپریالیستی با تحریف واقعیت، مشکلات را به جای مسببان واقعی به پای نظام می‌نویسند؛ اما آگاهی از این تحریف‌ها، امکان تشخیص درست را فراهم می‌آورد و جامعه را به تحلیل مستقل و مقاومت در برابر روایت‌های وارداتی سوق می‌دهد.

در حالی که به جای آنکه جامعه ایران فروبپاشد، انگاره‌ها و کلیشه‌های جریان روشنفکری درباره آن فروپاشید، اما محفل حلزون‌های خانه‌ به دوشی که پیش از جنگ از کورتکس کوچک ایرانیان و آغاز جنگ داخلی در کشور صحبت می‌کرد مجدداً در حال بازیابی و فضاسازی به نیت تاثیرگذاری بر نظام تصمیم‌سازی کشور برای عدول و انحراف از پارادایم و ایده‌های انقلاب اسلامی است.

سرمایه اجتماعی در ایران از عنصری نشئت می‌گیرد که با شاخص‌های وارداتی نگرش‌سنجی قابل اندازه‌گیری نیست. این بدنه مستحکم، ثمره نیم قرن حکومت دینی و شیوه رهبریِ امام راحل و رهبر شهید است که به جای «اجبار»، بر مدار «اقناع و تربیت» حرکت کردند. نتیجه این شد که امروز، احزاب و دستگاه‌های رسمی، به دنبال مردم می‌دوند تا از آن‌ها عقب نمانند.

پیش از آنکه مسئله‌ای را بفهمیم، مجبوریم نسبت خود را با آن اعلام کنیم. این زیستِ واکنشی، نامش «مصرف موضع» است و آرام‌آرام عقلانیت اجتماعی را از میدان به در می‌کند.

برای مردم مبعوث چطور باید سیاست‌گذاری کرد؟