با گسترش هوش مصنوعی، مسئله تنها افزایش سرعت و دقت در انجام امور نیست؛ بلکه ورود به عرصه‌ای است که در آن ماشین‌ها می‌توانند بر اساس منطقی متفاوت از فهم انسانی، درباره مسائل پیچیده و حتی سرنوشت انسان‌ها تصمیم‌گیری کنند. این تحول، پرسش‌های بنیادینی درباره اختیار، ارزش انسان، جایگاه عقل و شیوه شناخت واقعیت پیش روی بشر قرار می‌دهد.

در حالی که هوش مصنوعی به‌عنوان ابزاری برای پردازش سریع‌تر داده‌ها شناخته می‌شود، تجربه‌هایی مانند بازی آلفازیرو و کشف مولکول‌های جدید آنتی‌بیوتیکی نشان می‌دهد که این فناوری ممکن است فراتر از سرعت پردازش، به الگوهایی از واقعیت دست یابد که برای انسان ناشناخته یا حتی خارج از ظرفیت ادراک اوست؛ تحولی که پرسش‌هایی بنیادین درباره ماهیت شناخت، واقعیت و جایگاه انسان در عصر هوش مصنوعی پیش روی ما قرار می‌دهد.

فناوری نظامی محل تلاقی قدرت و اندیشه است. جنگ‌های تحمیلی به ایران جان تازه‌ای داد، اما علوم انسانی همچنان مصرف‌کنندهٔ نظریات دست‌چندم غرب است. اکنون پس از طوفان الاقصی، جهان منتظر نظریۀ بومی ایرانی-اسلامی است که پشتوانهٔ این سد محکم را نشان دهد.